Nowa grupa najemców – operator przestrzeni coworkingowych

Firma doradcza Savills podsumowała trendy na rynku najmu powierzchni biurowych w Warszawie. Najważniejszym wydarzeniem jest powstanie nowej grupy najemców – operatorów przestrzeni coworkingowych, którzy generują coraz większą część popytu. Ponadto w wyniku Brexitu w Warszawie może powstać 4 000 nowych miejsc pracy, a spadająca stopa bezrobocia powoduje wzrost znaczenia lokalizacji biurowej w walce o najlepszych pracowników.

Nastała era coworkingu

Warszawa wyrasta na centrum społeczności startupów. Brak ich jednoznacznej definicji utrudnia oszacowanie skali tego zjawiska. Przyjmuje się jednak, że w Polsce działa obecnie ok 2700 startupów. W samej stolicy pracuje w nich ok. 6% wszystkich osób aktywnych zawodowo, co przekłada się na generowanie przez nich aż 11% całkowitego PKB miasta. Prognozuje się, że w najbliższych latach sektor ten będzie się rozwijał w średniorocznym tempie wynoszącym 4,1%.

Wśród inicjatyw wspierających młodą przedsiębiorczość i rozwój kultury startupowej do najważniejszych należą zapowiedzi powstawania licznych przestrzeni coworkingowych. To nowa grupa najemców, która w bieżącym roku będzie miała znaczący udział w kreowaniu popytu na powierzchnie biurowe. Operatorzy obecni na warszawskim rynku to m.in. Business Link, the Brain Embassy, The Heart, Mindspace czy TechHub. Partnerami dostawców powierzchni coworkingowych coraz częściej zostają najwięksi deweloperzy, tacy jak Ghelamco Poland czy Skanska Property Poland, którzy wpisują idee wspierania innowacyjności i przedsiębiorczości do swoich strategii rozwoju. Kolejni operatorzy rozważają wejście do Polski a Ci, którzy już działają rozbudowują swoje oddziały, jak uczynił to chociażby Google Campus ze swoją pierwszą lokalizacją w tej części Europy znajdującą się w Centrum Praskim Koneser.

Rynek pracownika

W Warszawie odnotowuje się rekordowo niskie bezrobocie, które dodatkowo w przyszłym roku ma spaść z zaledwie 2% do 1,5%. Tym samym biuro staje się ważnym czynnikiem, który może przyciągnąć i utrzymać najlepszych pracowników. W konsekwencji koszt wynajęcia powierzchni biurowej zaczyna być jednym z, ale niekoniecznie kluczowym kryterium wyboru w stosunku do jej atrakcyjności dla pracowników. Rywalizacja o największe talenty jest najsilniejsza wśród firm z sektora IT i FinTech, co sprawia, że to właśnie najemcy z tych branż będą w najbliższym czasie przywiązywać największą wagę do lokalizacji biurowej. Na znaczeniu zyskują również rozwiązania z zakresu przyjaznego biura, które dzięki odpowiedniej aranżacji poprawiają komfort i efektywność pracowników.

Dominacja sektora finansowego

Branża usług finansowych stanowiła najaktywniejszą grupę najemców na rynku nieruchomości biurowych w Warszawie. Odpowiadała ona w 2016 r. za 40% popytu biorąc pod uwagę największe transakcje obejmujące co najmniej 2 000 m kw. Aktywność sektora bankowo-ubezpieczeniowego utrzyma się na wysokim poziomie, za czym przemawia prognozowany dla niego wzrost zatrudnienia na poziomie 3,1% w 2017 r. i 2,1% w 2018 r. Rosnąć może zapotrzebowanie na dodatkową powierzchnie ze strony takich banków, które posiadają w Polsce swoje zaplecze administracyjne i IT.

Warszawa beneficjent Brexitu

Wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej powoduje, że międzynarodowe korporacje rozważają przeniesienie z Londynu na kontynent części swoich operacji biznesowych. Warszawa znajduje się wśród miast, które brane są pod uwagę jako potencjalna nowa lokalizacja dla relokujących się firm. W wyniku tego już wkrótce w stolicy może powstać 4000 nowych miejsc pracy. Polska przyciąga zagranicznych inwestorów m.in. dużą dostępnością nowoczesnej powierzchni biurowej, wysokimi kwalifikacjami kadry pracowniczej i korzystnymi przepisami podatkowymi. Największym atutem Warszawy są atrakcyjne stawki czynszowe, o 64% niższe niż w Paryżu i 44% niższe niż we Frankfurcie. Warszawa może też liczyć na napływ doświadczonych pracowników, którzy będą chcieli przenieść się z Londynu do innych miast europejskich.

Analiza rynku biurowego stolicy

Całkowite zasoby powierzchni biurowej w Warszawie na koniec pierwszego kwartału 2017 r. wynoszą 5 119 300 m kw. Do końca roku w mieście przybędzie 236 000 m kw. biur, z czego najwięcej w strefie Mokotowa. Stopa pustostanów w Centralnym Obszarze Biznesu Warszawy plasuje się na poziomie 14,8%, co jest najwyższym wynikiem spośród centralnych obszarów biznesowych (COB) wszystkich stolic na najważniejszych rynkach biurowych w Europie. Najmniej wolnej powierzchni biurowej (2,9%) odnotowano w strefie Północnej, a najwięcej na w korytarzu ulicy Żwirki i Wigury (26,4%). Czynsze za powierzchnie biurowe w Warszawie wahają się od 13,5 Euro za m kw. miesięcznie na Służewcu do 23 Euro w Centralnym Obszarze Biznesu.

„W Warszawie nastała moda na coworking. Wspieranie innowacyjności i przedsiębiorczości, a także dostosowywanie biur do wymagań nowego pokolenia pracowników to najsilniejsze trendy na rynku nieruchomości biurowych w stolicy. Duża dostępność nowoczesnej powierzchni biurowej, w połączeniu z konkurencyjnymi w stosunku do Europy Zachodniej stawkami czynszowymi, to również szansa dla Warszawy w kontekście Brexitu” – podsumowuje Jarosław Pilch, Dyrektor Działu Reprezentacji Najemcy w firmie doradczej Savills.

 

Źródło: info prasowe Savills

Kierunek: Wola. Jaka przyszłość czeka najdynamiczniej rozwijającą się dzielnicę biurową w Polsce?

W ciągu najbliższych kilku lat zasoby biurowe Woli sięgną miliona metrów kwadratowych, a liczba pracowników 115 000 osób. Czy Wola przygotowana jest na boom inwestycyjny? Czy grozi jej stanie się drugim warszawskim Mordorem? Na te pytania odpowiedzi szuka firma doradcza JLL.

 

JLL zbadał różne aspekty funkcjonowania warszawskiej Woli. Analizie poddano infrastrukturę transportową, kwestie parkowania, przestrzenie publiczne, tożsamość, planowane inwestycje oraz rynek biurowy. To pierwsza tak szczegółowa analiza kondycji i perspektyw rozwoju dla biurowej Woli i kolejne – po ubiegłorocznym raporcie JLL dotyczącym Służewca Przemysłowego – opracowanie zawierające nie tylko identyfikację wyzwań, ale również propozycję rozwiązań mających na celu usprawnienie funkcjonowania polskich hubów biznesowych.

Jan Jakub Zombirt, Dyrektor w Dziale Doradztwa Strategicznego, JLL, informuje: „Przesuwanie się środka ciężkości biznesowego centrum Warszawy na zachód staje się faktem. Jeszcze niedawno zaniedbana poprzemysłowa dzielnica dogęszcza się i nabiera metropolitalnego charakteru. Katalizatorem zmian była decyzja o budowie II linii metra, która przyspieszyła decyzje inwestycyjne wielu deweloperów biurowych, a w następnym etapie przyciągnęła dużych najemców”.

Wola to dziś najdynamiczniej rozwijająca się dzielnica biznesowa w Polsce.

„Na Woli funkcjonuje 38 biurowców o łącznej powierzchni przekraczającej 600 000 mkw. W 2021 r. łączna podaż może sięgnąć nawet miliona mkw. To tyle, ile wynoszą aktualnie zasoby Służewca Przemysłowego – największego skupiska biurowego w Polsce”, wylicza Mateusz Polkowski, Dyrektor Działu Badań Rynku i Doradztwa, JLL.

Dziś w wolskich biurowcach pracuje już ok. 55 000 osób, a w przeciągu najbliższych pięciu lat liczba ta wzrośnie do 115 000.

„Pojawianie się kolejnych inwestycji biurowych i tysięcy pracowników nie pozostanie bez wpływu na funkcjonowanie Woli. Chcieliśmy zatem przyjrzeć się bliżej perspektywom dalszego rozwoju dzielnicy i wyzwaniom w zakresie m.in. transportu, infrastruktury, czy przestrzeni publicznych, z jakimi tak dynamiczny wzrost się wiąże. Na potrzeby analizy określiliśmy kryteria, jakimi charakteryzują się działające z sukcesem huby biznesowe np. w Europie Zachodniej. Do tych czynników należą m.in.: spójna wizja już na etapie projektowania, dostępność komunikacyjna, dbałość o tożsamość miejsca i przestrzenie publiczne, równowaga funkcji biurowych, mieszkaniowych i usługowych, jak również współpraca pomiędzy władzami miasta, biznesem i mieszkańcami”, dodaje Jan Jakub Zombirt.

Wola biurowa – nowe biznesowe centrum Polski?

 

W ciągu ostatnich pięciu lat deweloperzy zrealizowali na Woli ponad 250 000 mkw. nowych biur. To w tej części Warszawy powstają największe inwestycje biurowe w historii polskiego rynku, takie jak m.in. Warsaw Spire oraz aktualnie realizowane Warsaw Hub, Generation Park, Spark, Spinnaker, Mennica Legacy Tower, czy Browary Warszawskie. Działają tu najwięksi deweloperzy.

„Obecnie na Woli powstaje aż 273 000 mkw. nowoczesnej powierzchni biurowej. To więcej niż w całym Krakowie”, wylicza Mateusz Polkowski.

W ciągu ostatnich trzech lat na Woli zawarto umowy najmu na 360 000 mkw., z czego aż 279 000 mkw. stanowiły nowe kontrakty i ekspansje. Wola jest popularnym kierunkiem relokacji najemców, również ze Służewca Przemysłowego oraz siedzibą centrów kompetencyjnych takich gigantów jak Goldman Sachs czy BNP Paribas Securities Services. Do najbardziej spektakularnych przeprowadzek w ciągu ostatnich trzech lat można zaliczyć firmę Samsung, Raiffeisen Polbank, Frontex, JLL, Agencję Rynku Rolnego, Benefit Systems, czy Stanley Black & Decker.

„W następnych latach powinien być kontynuowany trend relokacji firm do tej części miasta. Wola jest lokalizacją droższą niż np. Służewiec Przemysłowy, niemniej jednak jest w Warszawie grupa firm, które są w stanie zapłacić więcej za biuro, które oferuje lepszy dojazd i bardziej prestiżową lokalizację”, dodaje Mateusz Polkowski.

 Aktualnie w okolicach Ronda Daszyńskiego firmy płacą od 16 do 20 euro za mkw. miesięcznie za dobrej jakości powierzchnię biurową. Chętnych nie brakuje.

„W ciągu ostatnich trzech lat współczynnik powierzchni niewynajętej w rejonie Zachodniego Centrum utrzymywał się poniżej średniej dla całej Warszawy i to pomimo rekordowych, jak na tę część stolicy, poziomów dostarczanej nowej podaży biurowej. Aktualnie wynosi on około 8,2% w porównaniu do 14% dla całej stolicy. Pokazuje to chłonność wolskiego rynku i jego popularność wśród najemców”, dodaje Mateusz Polkowski.

Wola w przyszłości – Mordor czy…Shire?

W perspektywie następnych kilku lat Woli nie grożą negatywne następstwa braku zrównoważenia rozwoju dzielnicy, które od kilku lat można zaobserwować w rejonie Służewca Przemysłowego. Wynika to m.in. z bardzo dobrej dostępności transportu publicznego, zróżnicowanych funkcji ze znacznym udziałem zabudowy mieszkaniowej oraz silnej lokalnej tożsamości. Nie oznacza to jednak braku wyzwań dla dalszego rozwoju.

„Pomimo znacznego pokrycia Woli planami miejscowymi, wciąż brakuje sformułowania spójnej wizji tego jak dzielnica ma wyglądać i funkcjonować za kilka, kilkanaście lat. O ile za pozytywne należy uznać dążenie do równowagi między funkcją biurową i mieszkaniową, to jednak plany miejscowe nie gwarantują powstania spójnej zabudowy, wytworzenia ładu przestrzennego, ani poprawy ogólnej estetyki otoczenia. Bez tych elementów budowa reputacji dzielnicy jako prestiżowej lokalizacji będzie znacznie trudniejsza. Do tego niezbędna jest otwarta współpraca pomiędzy władzami miasta, architektami i urbanistami, biznesem oraz oczywiście mieszkańcami. Teraz jest właśnie czas na tego typu strategiczne decyzje, aby na biznesowej Woli nie zrealizował się scenariusz znany ze Służewca Przemysłowego”, podsumowuje Jan Jakub Zombirt.

 

 

 

Źródło: info prasowe JLL

CCC przedłuża umowę w Galerii Jasło

Marka CCC przedłużyła umowę najmu blisko 700 m kw. powierzchni handlowej w Galeriii Jasło. Otwarcie sklepu w nowej odsłonie planowane jest na 20 czerwca 2017 roku. Savills jest wyłącznym agentem Galerii Jasło, uczestniczącym przy komercjalizacji i rozbudowie obiektu.

CCC S.A. jest największą detaliczną spółką obuwniczą w Europie Środkowej i największym producentem obuwia w Europie. Grupa CCC posiada ponad 800 salonów w 17 krajach, o łącznej powierzchni sprzedaży 400 tys. m kw. CCC jest też właścicielem fabryki butów skórzanych, zatrudnia ponad 12 000 pracowników i rocznie sprzedaje ponad 40 mln par obuwia. Spółka notowana jest na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie i należy do grona 20 największych spółek zaliczanych do WIG-u 20. Do końca 2017 roku CCC planuje zwiększyć sieć dystrybucji do 1100 sklepów o łącznej powierzchni ponad 560 tys. m kw.

Galeria Jasło to centrum handlowe o powierzchni 9 000 m kw., oferujące 39 punktów handlowych oraz usługowych a także 160 miejsc postojowych na parkingu naziemnym. Do obecnych  najemców galerii należą m.in. CCC, Cropp, Deichmann, Empik, House, Jysk, Reserved, Rossman i wiele innych. Po planowanej rozbudowie obiekt powiększy się w sumie do 16 000 m kw. Oferta wzbogaci się o m.in. kompleks kinowy, rozbudowaną ofertę gastronomiczną, klub fitness oraz 4-gwazdkowy hotel. Powiększony zostanie także parking do 400 miejsc postojowych dla klientów.

Savills jest także agentem wyłącznym nowo powstającego parku handlowego Jasło (Retail Park Jasło). Ten obiekt handlowy będzie zlokalizowany przy drodze wyjazdowej z Jasła na Krosno. Do grona potencjalnych najemców należą sklep z branży RTV AGD oraz market budowlano-dekoracyjny. Planowana powierzchnia obiektu to 11 000 m kw. powierzchnia najmu brutto (GLA).

Źródło: info prasowe Savills

Foto: info prasowe Savills

Skanska wystartowała z Bramą Miasta

W Nowym Centrum Łodzi rozpoczęła się właśnie budowa Bramy Miasta. Otwarty plac, miejskie kawiarnie, ogólnodostępne WiFi, zieleń i mała architektura sprawią, że będzie to miejsce spotkań na świeżym powietrzu, zapraszające do organizacji wydarzeń kulturalnych oraz prowadzenia inicjatyw społecznych. Projekt biurowy, z charakterystyczną elewacją pokrytą kortenem i ceglane patio, nawiążą estetyką do fabrycznych tradycji miasta. Pierwszy budynek, który powstanie bliżej dworca Łódź Fabryczna, zaoferuje najemcom 27 500 mkw. elastycznej przestrzeni biurowej i zostanie oddany do użytku w II kwartale 2019.

Żródło: http://www.skanska.pl/pl/Media/Wywietl-komunikat/?nid=HYUyxWe5

Magazyn SEGRO najbardziej ekologiczny w Polsce według certyfikacji BREEAM

Nowa część budynku C o powierzchni prawie 15 000 m2 w SEGRO Logistics Park Warsaw, Nadarzyn otrzymała certyfikat BREEAM na poziomie VERY GOOD. Wynik 63,9%, jest najlepszym spośród wszystkich osiągniętych do tej pory przez obiekty magazynowe w Polsce, co potwierdza wysoką jakość i efektywność rozwiązań ekologicznych stosowanych przez dewelopera.

Inwestycja zdobyła wysokie noty przede wszystkim za efektywność energetyczną. W obiekcie wykorzystano m.in. inteligentne oprawy LED sterowane systemem DALI, dające możliwość zarządzania oświetleniem i pozwalające na ograniczenie zużycia energii elektrycznej nawet o 30%. Dzięki instalacji czujników, w przypadku braku ruchu w danej alejce, oświetlenie jest w niej automatycznie wygaszane, a następnie wyłączane. Oszczędności zapewniają także zawory regulujące pobór wody zainstalowane w budynku biurowym. Rozwiązanie to ogranicza zużycie wody o około 10% i umożliwia natychmiastowe odcięcie dopływu w przypadku pojawienia się przecieku. Ponadto SEGRO zadbało o możliwość stałego monitoringu wykorzystania mediów, instalując na terenie obiektu dodatkowe podliczniki. Dzięki rozwiązaniom tym klienci mogą liczyć na realne oszczędności podczas eksploatacji budynku. Jedną z najwyżej ocenionych, na poziomie aż 80%, była również gospodarka odpadami budowlanymi na każdym etapie realizacji projektu, w tym ich monitoring, segregacja i odzyskiwanie. Deweloper stworzył również odpowiednią infrastrukturę, w ramach której powstały premiowane miejsca parkingowe dla osób dojeżdżających do pracy jednym samochodem, czyli korzystających z tzw. car sharingu. Zadbano również o zdrowie osób pracujących  w części biurowej  poprzez wykorzystanie materiałów o niskim współczynniku lotnych związków organicznych.

Nowa część budynku C, która powstawała częściowo jako pre-let, a częściowo jako budynek spekulacyjny, jest dziś już w ponad 70% wynajęta. Jej klienci – firma Sanpol, importer wyposażenia łazienek oraz dostawca rozwiązań z zakresu techniki instalacyjnej, grzewczej i sanitarnej oraz spółka W.P.C., dystrybutor artykułów papierniczych, biurowych oraz szkolnych – prowadzą w niej swoje centra logistyczne.

„Jesteśmy przekonani, że efektywność ekologiczna obiektu zlokalizowanego na terenie parku logistycznego SEGRO w Nadarzynie jest dla naszych klientów wartością dodaną, zapewniając im konkretne korzyści biznesowe. Jednocześnie prowadzenie działalności w najbardziej ekologicznym magazynie w Polsce, według BREEAM, jest niewątpliwie korzystne również dla budowania wizerunku odpowiedzialnych przedsiębiorstw. Uzyskanie tak pozytywnego wyniku dla tej inwestycji ma ogromne znaczenie również dla naszej firmy. Świadczy bowiem o wysokiej skuteczności strategii ekologicznej certyfikacji wszystkich nowopowstających projektów SEGRO” – komentuje Magdalena Szulc, Dyrektor SEGRO na Europę Centralną.

Certyfikacja w systemie BREEAM jest metodą oceny budynków pod kątem ich ekologiczności oraz funkcjonalności. Oceniane w ramach tego procesu obszary to m.in. oszczędność energetyczna i wodna, zarządzanie obiektem, gospodarka odpadowa, poziom ekologiczności budynku oraz aranżacja otoczenia inwestycji. To właśnie w tych kategoriach nowy projekt deweloperski SEGRO w Nadarzynie uzyskał najwyższe noty.

SEGRO Logistics Park Warsaw, Nadarzyn, to centrum logistyczne o powierzchni ponad 90 000 m2, znajdujące się zaledwie pięć kilometrów od administracyjnych granic stolicy. Jednym z jego głównych atutów jest bliskość dróg krajowych: numer 8 prowadzącej do Wrocławia oraz numer 7 łączącej Warszawę z Krakowem, a także niewielka odległość od autostrady A2. Docelowy potencjał parku to ponad 150 000 m2. Powstać w nim może jeszcze kilka nowych budynków, a każdy z nich będzie poddawany rygorystycznej ocenie BREEAM.

SEGRO, spółka o statusie firmy Real Estate Investment Trust (”REIT”), jest wiodącym właścicielem, zarządcą i deweloperem nowoczesnych powierzchni magazynowych oraz produkcyjnych. Spółka jest właścicielem lub zarządcą portfela nieruchomości obejmującego ponad 6,4 mln m2 o wartości 8 mld funtów. Spółka świadczy swoje usługi klientom z różnych sektorów przemysłu. Nieruchomości firmy skoncentrowane są w obrębie kluczowych aglomeracji i węzłów transportowych w dziesięciu krajach Europy, głównie w Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech i Polsce.

Spółka rozpoczęła swoją działalność w Europie Centralnej na początku 2006 roku. Obecnie deweloper prowadzi inwestycje w takich strategicznych lokalizacjach jak: Gdańsk, Gliwice, Łódź, Poznań, Praga, Stryków, Tychy, Warszawa i Wrocław.

Źródło: Newseria

Europejskie stolice biznesu

W związku z zapowiedziami brytyjskich spółek o przenoszeniu części personelu na kontynent, w Europie trwa obecnie rywalizacja o to, które miasto przyciągnie do siebie międzynarodowe korporacje. Firma doradcza Savills w najnowszym raporcie „European Cities 2017” analizuje 12 najważniejszych europejskich stolic biznesowych i stara się odpowiedzieć na pytanie, kto może zostać największym beneficjentem Brexitu oraz jakie są szanse Warszawy w tym wyścigu.

 

„Warszawa od lat pracuje na to, aby być centrum finansowym Europy Środkowo-Wschodniej. Brexit stanowi obecnie olbrzymie wyzwanie dla całej Europy, ale upatrujemy w nim swoich szans. Warszawa posiada olbrzymią bazę dobrze wykwalifikowanych pracowników oraz rozwiniętą infrastrukturę miejską, m.in. dwie linie metra. Te atuty przemawiają za tym, aby to właśnie Warszawa była naturalnym wyborem dla międzynarodowych firm” – powiedział Michał Olszewski, Zastępca Prezydenta m.st. Warszawy, komentując najnowszy raport firmy Savills.

 

„Europa stoi obecnie w obliczu wielkich przemian, a dominująca od lat pozycja Londynu, jako jej biznesowej stolicy, została mocno zachwiana. Konsekwencje Brexitu stanowią wyzwanie nie tylko dla sektora bankowego. W kolejce ustawia się już chociażby branża ubezpieczeniowa. Obecnie Warszawa czeka m.in. na oficjalny komunikat ze strony banku JP Morgan, który planuje przenieść część swojej działalności z Wielkiej Brytanii na kontynent, jednak niezależnie od ostatecznej decyzji tej instytucji nasza stolica posiada silne argumenty, które wielu innym firmom pozwalają traktować ją jako realną alternatywę dla Londynu” – dodaje Tomasz Buras, Dyrektor Zarządzający Savills Polska.

Warszawa w peletonie

Spośród 12 europejskich stolic poddanych analizie, Warszawa zajęła pierwsze miejsce pod względem najniższych kosztów, jakie pracownik musi przeznaczyć na zakwaterowanie oraz jakie pracodawca ponosi, by wynająć powierzchnię biurową. Stolica Polski znalazła się również w czołówce miast, które mają najkorzystniejsze przepisy podatkowe, ustępując miejsca jedynie Londynowi i Dublinowi. Warszawa zdecydowanie dominuje, ze wzrostem o 123% pomiędzy 2006 a 2016 rokiem, pod względem najwyższego przyrostu wartości dodanej brutto (GVA) w sektorze finansowym. Pod względem wzrostu produktu krajowego brutto (PKB) ze wzrostem 34% od 2008 roku Warszawa zajmuje drugie miejsce w Europie za Dublinem.

Do niedawna procent osób zatrudnionych w sektorze usług, finansów i ubezpieczeń był uznawany za miarę poziomu rozwoju lokalizacji biznesowych. Obecnie to sektor komunikacji i informacji określa potencjał danego regionu. Stolica Polski w dalszym ciągu zatrudnia więcej osób w sektorze finansowym niż w branży nowych technologii. Firmy odpowiedzialne za innowacje, które w najbliższym czasie będą tworzyć najwięcej miejsc pracy, zlokalizowane są obecnie przede wszystkim w Sztokholmie, Berlinie i Londynie.

Warszawa jest ósmym co do liczby ludności miastem spośród stolic przebadanych w raporcie „European Cities 2017”. Prognozowany 4% wzrost liczby osób zdolnych do pracy w perspektywie najbliższych 10 lat pozycjonuje nas wyżej od chociażby Paryża (2%), czy Frankfurtu (1%), ale daleko za m.in. Amsterdamem (8%), czy Dublinem (14%). Szacowany poziom znajomości języka angielskiego, niezwykle istotny z punktu widzenia międzynarodowych korporacji, wynosi w Polsce ok. 37% populacji. Co ciekawe jest on tylko o 2% niższy niż we Francji i o 15% wyższy niż w Hiszpanii, ale nadal to znacząco gorszy wynik od Holandii (90%) czy Szwecji (86%).

Biurowe stolice

Zgodnie z danymi firmy Savills, Warszawa oferuje szczególnie atrakcyjne czynsze w tzw. centralnej dzielnicy biznesowej (CBD), czyli w ścisłym centrum. Dla wielu firm, m.in. kancelarii prawnych czy instytucji finansowych, taka lokalizacja jest jednym z priorytetów przy wyborze siedziby. Co istotne z punktu widzenia przedsiębiorców, perspektywy dla Warszawy są optymistycznie i zakładają, że w najbliższym czasie poziom czynszów pozostanie stabilny.

Najdroższe stolice to Londyn, gdzie czynsz za m kw. powierzchni biurowej w rejonie CBD wynosi ponad 130 euro miesięcznie, a także Sztokholm i Moskwa, gdzie wynajęcie biura wiąże się z kosztem odpowiednio ok. 53 i 52 euro. W Warszawie czynsz w ścisłym centrum kształtuje się na poziomie ok. 23 euro miesięcznie. Spośród 12 stolic analizowanych w raporcie, pod względem cenowym Warszawa konkuruje przede wszystkim z Brukselą i Berlinem, które oferują najbardziej zbliżone stawki czynszowe do Polski.

„Będąc jeszcze młodym rynkiem, na którym większość obiektów biurowych powstało w czasie ostatnich 15 lat, atutem Warszawy, oprócz stosunkowo niskiego czynszu, jest również wysoka jakość i nowoczesność oferowanej powierzchni biurowej. Duża ilość projektów w budowie sprawia, że nasza stolica jest gotowa w dość krótkim czasie przyjąć napływ nowych firm, które chciałyby przenieść do nas część swoich operacji biznesowych. Warszawski rynek nieruchomości ma również spory potencjał rozwoju, m.in. ze względu na dostępność działek zlokalizowanych w pobliżu Śródmieścia” – mówi Wioleta Wojtczak z działu Badań i Analiz, Savills.

Pracownik przede wszystkim

W ostatnim czasie zmianie uległy kryteria, jakimi kierują się firmy poszukujące najdogodniejszej lokalizacji na swoją siedzibę. W dalszym ciągu jednym z kluczowych czynników pozostaje koszt prowadzenia działalności, jednak obecnie przedsiębiorcy analizują dużo więcej jego elementów składowych. Oprócz opłat związanych z najmem powierzchni biurowej i wysokością wynagrodzeń, analizowane są koszty pozyskania najlepszych talentów, a te okazują się nierozerwalnie związane z rynkiem nieruchomości.

Młode talenty dużo chętnie podejmą prace w miejscu, w którym szybciej będzie ich stać na zakup własnej nieruchomości lub w którym koszty najmu mieszkania będą niższe. Ceny nieruchomości mieszkaniowych determinują poziom wynagrodzeń. Mogą tym samym przekładać się dla pracodawcy w dużo większym stopniu na całkowite koszty prowadzonej działalności, niż same wydatki związane z zapewnieniem pracownikom przestrzeni biurowej.

„Również czynniki miękkie, takie jak szeroko pojęta atrakcyjność danego miasta, składają się na to, czy będzie ono w stanie przyciągnąć największe talenty z innych lokalizacji. Globalizacja rynku pracy sprawia, że wybór firmy, w której chcieliby pracować najlepsi pracownicy, staje się wtórny wobec wyboru samego miasta, które jest przez nich najbardziej pożądane, jako idealne miejsce do życia. W podejmowaniu decyzji o wyborze lokalizacji biurowej w coraz większym stopniu będzie zatem uczestniczyły działy HR” – dodaje Wioleta Wojtczak z Savills.

Kto zostanie nową europejską stolicą biznesu?

Firma doradcza Savills wyłoniła pięć miast, które mają największe szanse w wyścigu o miano najlepszej stolicy dla biznesu. Analitycy zaznaczają jednak, że korony niekwestionowanego lidera, jakim jest Londyn, nie przejmie żadne pojedyncze miasto. Firmy będą dobierały lokalizacje indywidualnie, w zależności od czynników, które są dla nich najważniejsze. Niektóre miasta mogą jednak przyciągnąć większą liczbę relokujących przedsiębiorstw od pozostałych ze względu na swój potencjał.

Faworytem w pogoni za Londynem jest Amsterdam. Dzięki połączeniu przystępnych cen nieruchomości i atrakcyjności oferty kulturalnej miasta, jest on obecnie niezwykle atrakcyjną alternatywą dla młodych talentów. Na drugim miejscu znalazł się Dublin, dzięki wysokiemu poziomowi znajomości języka angielskiego i korzystnych regulacjach podatkowych. Pierwszą trójkę zamyka Madryt. Zaraz za stolicą Hiszpanii ulokował się Frankfurt, który m.in. dzięki lokalizacji Europejskiego Banku Centralnego jest szczególnie atrakcyjny dla firm z branży finansowej. Dopiero piąte miejsce zajął Paryż, który ze względu na swoją rozpoznawalność mógłby wydawać się naturalnym zastępstwem dla Londynu, ale traci w oczach przedsiębiorców ze względu na wysokie koszty nieruchomości, wysokie podatki oraz skomplikowane prawo pracy.

„Warszawa ma ogromny potencjał, by na stałe zagościć w ścisłej czołówce kluczowych miast dla biznesu. Już teraz jesteśmy liderami w regionie, m.in. dzięki dużej dostępności wysokiej jakości powierzchni biurowych, niskim kosztom zakwaterowania pracowników i wysokiej jakości życia. Warszawa przyciąga najlepszych pracowników z całej Polski, ale by zagrozić pozycji liderów rankingu, musi najpierw być w stanie efektywniej rywalizować w walce o pozyskanie największych talentów również z innych krajów” – dodaje Tomasz Buras z Savills.

 

Źródło: Savills

Fot. Ewelina Lach

Rynek biurowy w Polsce: miało być gorzej, a jest dobrze

Polski rynek nowoczesnych powierzchni biurowych nieustannie się rozwija. W ciągu ostatnich siedmiu lat oddanych do użytku w całym kraju zostało ponad 3,9 mln mkw. nowoczesnych biur. To niemal tyle, ile wynosi łączna powierzchnia biurowa na ośmiu głównych rynkach biurowych Polski poza Warszawą. Co więcej, zdecydowana większość tej powierzchni została skutecznie wchłonięta przez rynek. W perspektywie do roku 2019 oddanych zostanie kolejnych ok. 2,5 mln mkw. biur, z czego prawie 40% (950 000 mkw.) w samej Warszawie. Kolejne 400 000 mkw. deweloperzy zamierzają ukończyć w Krakowie, największym ośrodku nowoczesnych usług dla biznesu w tej części świata. Skala aktywności budowlanej rodzi naturalne pytanie: czy ta powierzchnia znajdzie najemców?

„W ostatnich latach Polska stała się bardzo atrakcyjną destynacją biznesową dla wielu globalnych marek, które otwierają i rozwijają tu swoje siedziby, obsługując coraz bardziej zaawansowane procesy. Do najważniejszych przykładów nowych inwestycji w Polsce w ostatnich latach lub nawet miesiącach należą m.in. State Street i Swarovski w Gdańsku, Credit Suisse, Dentons, DLA Piper, Goldman Sachs, William Demant w Warszawie; Red Embedded i UBS we Wrocławiu, TRW i Whirpool w Łodzi, Guidewire, Uber i Zurich Insurance Group w Krakowie; czy Rockwool w Poznaniu. Firmy te już teraz zajmują znaczne powierzchnie, ale nie przestają się rozwijać, generując popyt na dodatkową przestrzeń biurową”, komentuje Tomasz Trzósło, Dyrektor Zarządzający JLL w Polsce.

źródło: JLL

Społeczne budownictwo czynszowe na fali

 

We wtorek, 9 maja 2017 r. rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Zmiany mają na celu ułatwienie inwestorom realizacji przedsięwzięć poprzez dopuszczenie możliwości finansowania budowy mieszkań spółdzielczych lokatorskich.

W projektowanych przepisach:
• zrezygnowano z obowiązku zawarcia w treści umowy pomiędzy kredytobiorcą a gminą zobowiązania, wskazującego minimalną liczbę lokali mieszkalnych utworzonych w wyniku realizacji przedsięwzięcia, których najemcami będą osoby wychowujące przynajmniej jedno własne lub przysposobione dziecko na poziomie nie mniejszym niż 50 proc. wszystkich lokali.
• podwyższono z 25 proc. do 30 proc. maksymalny poziom kwoty partycypacji najemcy w kosztach budowy lokalu mieszkalnego.
• podwyższono limity dochodowe uprawniające do najmu lokalu mieszkalnego, w sytuacji gdy z budową lokalu było związane zawarcie umowy partycypacji przewidującej udział partycypanta w kosztach przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego na poziomie nie niższym niż 10 proc.

Przedstawione rozwiązania mają przede wszystkim charakter regulacyjny, ich celem jest zwiększenie efektywności zaspokajania potrzeb mieszkaniowych osób spełniających warunki do najmu lokalu mieszkalnego powstałego z udziałem finansowania zwrotnego poprzez jeszcze większe zainteresowanie inwestorów tego budownictwa udziałem w programie.

Panattoni sells Park Warszawa–Konotopa

Panattoni Europe sold Panattoni Park Warszawa–Konotopa in Ożarów Mazowiecki, a town just west of Warsaw. No other details, including the price of the transaction, were disclosed. The investment includes two class A buildings totaling 50,000 sqm that are fully leased to 12 tenants, including a paper distribution company and a diesel fuel injection systems manufacturer who together occupy half of the space. After the sales transaction is completed, Panattoni Europe will stay on as facility manager.

Kontakt

Renata Kałużna Jesteśmy zespołem złożonym z doświadczonych profesjonalistów, działającym w ramach firmy powemeetings.eu, która specjalizuje się w doradztwie oraz organizacji konferencji i szkoleń dla różnych sektorów gospodarki.

Al. Jerozolimskie 27
00-508 Warszawa

tel.: +48 22 740 67 80
kom.: +48 603 386 917
faks: +48 22 672 95 89

NIP: 952-139-65-83
REGON: 363385059

Renata.Kaluzna@powermeetings.eu

Stronę redaguje: Ewelina Nowakowska | Kontakt: 22 740 67 80, e-mail: newsroom@powermeetings.eu